Windmolen "De Hoop", gelegen langs de Zandstraat in Elen, werd gebouwd in 1870. De windmolen deed voornamelijk dienst als graanmolen, maar ook als woonruimte voor de molenaarsfamilie, als paardenstal en als opslagruimte voor graan en meel. Gedurende meer dan negentig jaar voorzag hij het dorp Elen van meel en bloem.

Zoals bij de meeste water- en windmolens woog echter vanaf de jaren ’50 de concurrentie met de grote elektrische maalderijen zeer zwaar. De wieken en de molenstenen vielen definitief stil in 1968.

Vanaf dan begon de langzame aftakeling, maar de hoop op herstel leefde weer op toen de molen werd beschermd als monument in 1978. Helaas ging het verval verder.

De genadeslag voor “De Hoop” kwam er toen de molenkap zwaar beschadigd werd tijdens een storm in 1990. Sindsdien hadden regen en wind vrij spel en werden de bovenste verdiepingen (kapzolder en luizolder) onherstelbaar beschadigd door waterschade.

Vele pogingen om de molen over te kopen mislukten. Maar uiteindelijk slaagde Dirk Peusens erin de molen aan te kopen in 2001. Hij gaf de molen in erfpacht aan v.z.w. Windmolen “De Hoop” voor één symbolische Euro. Deze vereniging, opgericht door Dirk en enkele mensen van Elen en omstreken, ijvert voor de bewaring en de restauratie van de molen. Zo is er na jaren dan toch weer nieuwe hoop voor molen “De Hoop”!

Lees zeker ook de verhandeling van Danny Libens over "De Hoop" uit 1974.
 

De restauratie van De Hoop: Een molenproject met visie
We zijn enorm blij dat door de restauratie van de hoop een belangrijk onderdeel van ons rijke erfgoed bewaard blijft. Na de restauratie kan iedereen weer kennismaken met de oude technieken die eeuwenlang mensen in hun dagelijks brood voorzien hebben.

De restauratie van “De Hoop” is echter meer dan de heropbouw van een oude ruïne. Het is een geïntegreerd project met een visie op één van de belangrijkste economische troeven van het Maasland, het fiets- en verblijftoerisme. Gelegen tussen Maaseik en Dilsen-Stokkem wordt “De Hoop” een knooppunt in het toeristisch leven. Langs het fietsroutenetwerk wordt een rustpunt gecreëerd, waar passanten een tijdje kunnen uitblazen onder de wieken van de hoop. In de koelte van haar romp kunnen de bezoekers leren over oude maaltechnieken en moderne windenergie of een tijdelijke expositie bezoeken. Rondom de molen zijn een tiental opslagplaatsen gebouwd die in vroegere tijden dienst deden als werkplaats, paardenstal, opslagruimte en woning voor de molenaar en zijn familie. Een aantal van deze ruimtes zullen in de toekomst verhuurd worden om te overnachten aan de voet van de molen.

De restauratie van De Hoop en de openstelling na de restauratie gebeurt volledig door vrijwilligers. Bovendien zal na de restauratie de molen volledig gratis openstaan voor alle bezoekers. Daarom is de steun van onze molenvrienden en de samenwerking met onze partners en sponsors heel belangrijk en heel erg gewaardeerd.

Wist je dat...
Windmolen "De Hoop" is in vele opzichten een unieke molen. Zo speelde de molen een belangrijke rol in de geschiedenis van de windmolens van Vlaanderen en Nederland : een nieuw type wieksysteem werd in 1933 uitgetest op “De Hoop” door molenbouwer Chris Van Bussel. Dit stroomlijnprofiel was zo succesvol dat uiteindelijk ruim 300 molens in Nederland, België en Duitsland met dit systeem werden uitgerust. Daarnaast is deze molen zo bijzonder omwille van zijn uitzonderlijke architectuur met de achthoekig gemetselde gaanderij. De Hoop is tenslotte een van de laatste molens in Vlaanderen die nog zo’n dominante positie in het landschap opeist, een baken voor het Maasland.

Een stukje eigendomsgeschiedenis...
(bron: Limburgse Windmolens in heden en verleden, W.Smet & H. Holemans)

• Windmolen "De Hoop", gelegen langs de Zandstraat in Elen, werd gebouwd in 1870 door Theodore Smeets en Sofia Beunen. Je kan bij de molen nog steeds een steen vinden die hieraan herinnert. De inscriptie in deze steen luidt: "Deze molen is gebouwd in het jaar 1870 door Theodore Smeets en Sofia Beunen".
• In 1884 komt de molen op naam van molenaar Jacob Smeets en in 1889 bij verkoop op naam van Gerard Smeets-Vanlaar.
• In 1917 wordt de molen gekocht door de notaris van Eben-Emael: Jules Delvoie-Smeets. Na zijn overlijden in 1935 komt "De Hoop" op naam te staan van zijn weduwe en kinderen.
• In 1953 vinden we als eigenaars Berthe, Jules en Reine-Jeanne Delvoie, die de molen in 1954 te koop stellen. Bij de openbare verkoop van 23 september 1954 wordt de molen ingehouden; een verkoop uit de hand brengt ook geen kandidaat-kopers en bij een nieuwe openbare verkoop op 5 mei 1955 wordt de molen toegewezen aan Leonard Vandeweert-Corstjens uit Elen.
• In 1963 wordt de molen eigendom van Jozef Franssen-Pustjens, landbouwer te Elen.
• Tenslotte wordt de molen op 13 juli 2001 eigendom van Dirk Peusens die het beheer van de molen overmaakt aan V.Z.W. Windmolen "De Hoop".